Kafedra:”Informatika, matematika va fizika”

Dasrurlash tillari Read more »

Filed under: Dasturlar | No Comments »

Toshkent shahrining ko’zga ko’ringan maktablarining birida ya’ ni Mirobod tumanining 110 – maktabida 18-19 may kunlari informatika, fizika va matematika fanlari bo’yicha “Yil o’qituvchisi” ko’rik tanlovining Respublika bosqichi bo’lib o’tdi. Bunda informatika fanidan 12 nafar o’qituvchi ishtirok etdi. Birinchi kuni o’qituvchilar 3 turda sinovdan o’tdilar.
1 – turda yozma ishlarni kompyuterda bajardilar. Unda 5 ta topshiriq bo’lib 1 – topshiriq mantiqiy amallarga, 2 – topshiriq Web sahifa yaratish va qolgan 3 ta topshiriq Paskal dasturlash tilida dasturlar yaratish edi.
2 – turda esa dars ishlanmasini qura’ tashlash yo’li bilan aniqladilar.
3- turda og’zaki savollarga javob berdilar. Savol va topshiriqlar konvertlarda bo’lib ishtirokchilar o’zlari birma – bir tanladilar. Dars ishlanmasi uchun 2 soat, og’zaki savolga tayyorlanish uchun 10 minut va javob berish 3 minut, dastur tuzib va kompyuterda yechimini ko’rsatish uchun 2 soat vaqt ajratildi. Birinchi kundagi turdan 40 baldan yuqori ball olgan o’qitivchilar 2 – kundagi 4- turga o’tishlari Nizomda belgilab qoyilgan edi.
Shundan 5 nafar ishtirokchi 4- tur bosqichiga yetib keldi. Ular quyidagilar:
1. Buxoro viloyati Rustamov Hakim – 45 ball;
2. Yuldasheva Odina Farg’ona viloyati – 44 ball;
3. Surxondaryo viloyati Mirzayev Xurshid – 42 ball;
4. G’ulomov Ulug’bek Navoiy viloyati – 42 ball;
5. Abdullayeva Muyassar Toshkent shahri – 40 ball to’plab dars berish huquqiga ega bo’ldilar.

Songgi 4- turdan keyingi natijalar quyidagicha bo’ldi va o’rinlar ham xuddi shunday taqsimlandi
1. Surxondaryo viloyati Mirzayev Xurshid – 42 ball;
2. Yuldasheva Odina Farg’ona viloyati – 35 ball;
3. G’ulomov Ulug’bek Navoiy viloyati – 34 ball;
4. Buxoro viloyati Rustamov Hakim – 28 ball;
5. Abdullayeva Muyassar Toshkent shahri – 29 ball

Umumiy to’plangan ball quyidagicha bo’ldi:

1. Surxondaryo viloyati Mirzayev Xurshid – 84 ball;
2. Yuldasheva Odina Farg’ona viloyati – 79 ball;
3. G’ulomov Ulug’bek Navoiy viloyati – 76 ball;
4. Buxoro viloyati Rustamov Hakim – 73 ball;
5. Abdullayeva Muyassar Toshkent shahri – 69 ball
Biz hamma g’oliblarni tabriklamiz va ularga kelgusi ishlarida omad tilab qolamiz.
Jyuri a’zosi TSHPKQTMOI informatika fani o’qituvchisi G.D.Irgasheva.

Filed under: Kutubxona, Yangiliklar | No Comments »

      Mavzu: HTML tili.

REJA:

I. Kirish: HTML tili haqida

II. Asosiy qism:

1. Html da sahifa hosil qilish, hujjat tarkibi

2. Murojaatlat. Murojaatlar bajaradigan ishlar haqida

3. Jadvallar bilan ishlash.

4.  Freymlar haqida tushuncha. Ular bilan ishlash                                                                                 

5.     Dastur matni.

III.   Xulosa

IV. Foydalanilgan adabiyotlar  

HTML bilan tanishuv.        

  Internet tarmog`i gipermatn hujjatlarga asoslangan  gigant ma`lumotlar to`plamini o`z ichiga oladi. Har qanday gipermatn hujjat ANSI ASCII formatidagi oddiy fayldir. Bu fayllar o`z ichiga matn va uning o`lchami uchun teglar, boshqa shunday hujjatlar uchun murojaatlar, grafik tasvirlar va har qanday boshqa fayllar ko`rinishida bo`lishi mumkin. Gipermatnni ko`rish uchun brouzer yuklanadi, barcha fayllar brouzerda  maxsus HTML(Hyper Text MarkUp Language- Gipermatn o`lchamlarini o`rnatish tili) tili bilan birgalikda qayta ishlanadi.         HTML tili tarixidan ba`zi ma`lumotlar. HTML tili ishlab chiqaruvchilari uning bir nechta versiyalarini ishlab chiqardilar. 1.0 va 2.0 versiyalar  chiqarilgandan so`ng 1995 yilda 3.0 versiyaning qoralama varianti tayyorlandi. Bu 2.0 versiyaga anchagina qoshimchalar qoshilgan versiya edi. Asosiy brouzer ishlab chiqaruvchilar( Netscape va Microsoft kompaniyalari )i o`zlarining maxsus HTML kengaytmalarini ishlab chiqdilar, bu kengaytmalar bir biriga  tushmas edi. Hozirga vaqtda Netscape Novigator ning 6.0 va Microsoft Internet Explorer ning 5.5 versiyalar deyarli bir xil bo`lib, kengaytmalri orasida deyarli tafovut yo`q.    Muvaffaqiyatsiz bo`lgan HTML ning 3.0 versiyasi 3.2 versiyaga almashtirildi. Bu versiyasni ishlab ciqarishda Netscape Communications Corporation, Microsoft , IBM, Novell, SoftQuad, Sun Microsystem va Spyglass kompaniyalari ishtirok etdilar.         Hozirga kunda HTML ning  yana bir 4.0 versiyasi ishlab chiqarilgan bo`lib o`zida ko`plab foydali kengaytmalarga ega.         Shuni ta`kidlash kerakki HTML tili hech qanday dasturlash tili emasdir. HTML- bu o`lchamlarni tipik tili, uning yordami bilan hujjatlarni bezash , murojaatlar hosil qilish mumkin lekin dastur tuziah emas. Hatto Web sahifalarda ko`radiganimiz maxsus harkatlar(effektlar)ni ham HTML da tuzilmaydi, bunday harakatlar qo`shimcha vositalar ,masalan JavaScript tilida tuziladi.  Read more »

Filed under: Dasturlash | No Comments »

Filed under: Dasturlash | No Comments »

Dasturlashga doir misollar.

Chiziqli algoritmlarning dastur shaklida yozilishi chiziqli dastur deb ataladi. Demak, chiziqli dasturdagi amallarni bajarishda hech qanday shart tekshirilmaydi.

1 – misol.
Radiusi R bo‘lgan aylananing uzunligini hisoblash dasturi tuzilsin va R=9 birlik qiymat uchun bajarilsin.
Yechish: Aylananing uzunligini hisoblash formulasini esga olamiz: L=2πR. Paskalda u
S := 2*pi*R;
ko‘rinishga yoziladi. Dasturda ikkita o‘zgaruvchi qatnashadi: R va L. Masala shartiga ko‘ra R=9, ya’ni butun son. Shu sababli R o‘zgaruvchi turini Integer deb olamiz. Aylananing uzunligi L esa ko‘paytmada π qatnashgani uchun, albatta haqiqiy (Real) turli bo‘ladi. Aytilganlarni hisobga olib quyidagi dasturni tuzamiz:
Program aylana_uzunligi;
Var r:Integer;
l:Real;
Begin
r := 9;
l := 2*pi*R;
WriteLn(‘L=‘,l,‘birlik.‘);
End.
Dastur ishga tushirilgach (Ctrl+F9 klavishalar juftligi bosiladi), ekranda quyidagi natija hosil bo‘ladi (natijani ko‘rish uchun ALT+F5 klavishalar juftligi bosiladi):
L= 5.6548667765E+01 birlik.

Dasturda L – real turli bo‘lgani uchun natija eksponensial ko‘rinishda chiqadi. Demak, radiusi 9 birlik bo‘lgan aylananing uzunligi taxminan 56,55 birlikka teng ekan.
2 – misol.
Quyida berilgan shakllarning shtrixlangan sohalarini yuzalarini hisoblash dasturini tuzing.

Yechish:
Program shtrix_yuzalar;

var
a,b,r, R : integer;
s1, s2, s3, s4: real;
sht1, sht2, sht3, sht4: real;
begin
write(‘ to`rtburchak tomonini kiriting a=’); Readln(a);
write(‘ to`rtburchak tomonini kiriting b=’); Readln(b);
write(‘ 1- aylana radiusini kiriting r=’); Readln(r);
write(‘ 2- aylana radiusini kiriting R1=’); Readln(R1);
s1:= a*b; writeln(s1=’, s1);
s2:= 2* pi *r; writeln(s2=’, s2);
s3:= a^2; writeln(s3=’, s3);
s4:= 2*pi*R1; writeln(s4=’, s4);
sht1:= s1-s2; writeln( ‘sht1=’, sht1); sht2:= s3-s2; writeln( ‘sht2=’, sht2);
sht3:= s4-s2; writeln( ‘sht3=’, sht3);
readln;
end.

Read more »

Filed under: Dasturlash | No Comments »

Informatika fani o’qituvchilari uchun tajriba -sinov tariqasida olb borilgan masofadan o’qish kursi yakunlandi va unda 24 tinglovchi kursni muvaffiqiyatli tugatdilar va sertifikat oldilar

Filed under: Kutubxona, Yangiliklar | No Comments »

 Informatika fani tinglovchilari uchun 2001 yil mart oyidan boshlab yangi kurs ochiladi. Marhamat qilib kursga o’z vaqtida yozilishingizni so’raymiz. Kurs rahbari G.D.Irgasheva

Filed under: Dasturlash | No Comments »

Mavzu: Axborot miqdori va uzatish tezligi

Dars maqsadi:
O‘quvchilarga axborot miqdori va uzatish tezligining o‘lchov birliklari haqida ma’lumot berish.
Asosiy tushunchalar:
A xborot miqdori, uzatish tezligi, ularning o‘lchov birliklari.
Mavzuni boshlashga hozirlik:
Informatika va hisoblash texnikasi asoslari darsligi. O‘qituvchi tomonidan kompyuterlar ishga hozirlanadi. Mavjud elektron darslik va elektron qo‘llanmalar kompyuterga yuklab ishchi holatga keltiriladi.
Mavzuni yoritish:
Axborotni o‘lchash masalasi axborotni ikkilik sanoq sistemasida ifodalashga o‘tilgandan keyingina hal bo‘ldi. Axborotning eng kichik o‘lchov birligi sifatida bit qabul qilindi. Bit axborotning ikkilik kodidagi 0 yoki 1 raqamini saqlash uchun kerak bo‘lgan hotiraning eng kichik qismidir. U ingiliz tilidagi binary digit so‘zlaridan olingan va “ikkilik raqami” degan ma’noni anglatadi. Masalan, 100101101 da 9 bit axborot bor, chunki unda 9 ta raqam (0 va 1) ishtirok etgan.
Bitdan kattaroq o‘lchov birligi sifatida bayt qabul qilingan:
1 bayt = 8 bit.
Kompyuter klaviaturasidagi 256 ta belgining ixtiyoriysini kodlash uchun 8 bit kerak bo‘ladi, ya’ni 28=256.
Masalan, 10100101 da 8 bit yoki 1 bayt axborot bor. Shuningdek, 1011010100100011 da esa 2 bayt axborot bor.
Shunday qilib, axborotning ikkilik kodida nechta raqam bo‘lsa, shuncha bit va nechta 8 ta raqamdan iborat guruhlar bo‘lsa, shuncha bayt hajmga ega axborot bor deyiladi.
Baytdan katta o‘lchov birligi ham mavjud. U kilobayt deb nomlanadi va 210 baytga teng, ya’ni
1 kilobayt =210 bayt = 1024 bayt
“Kilobayt” ni odatda “Kb” deb qisqartirib yoziladi.
Shu kabi, “kilobayt” dan katta o‘lchov birliklari ham bor. Ularni “Megabayt” (Mb) va “Gigabayt” (Gb) deb yuritiladi:
1 megabayt = 210 kilobayt = 1024 kilobayt,
1 gigabayt =210 megabayt = 1024 megabayt,
ya’ni
1 Gb=1024 Mb=1024 ? 1024 Kb=1024 ? 1024 ? 1024 bayt = 230 bayt.
Hozir quyidagi o‘lchov birliklari ham ishlatilmoqda:
1 terabayt (Tb) = 240 bayt = 1024 gigabayt,
1 petabayt (Pb) =250 bayt = 1024 terabayt.
Misol: «Informatika fani» jumlasi necha bayt va necha bitdan iborat?
Yechish: «Informatika» so‘zida 11ta, «fani» so‘zida 4ta belgi (harf) va bu ikki so‘z orasida bitta bo‘sh joy (probel) bor, jami 11+4+1=16ta belgi mavjud. Har bir belgi 1 bayt hajmga egaligidan, mazkur jumla 16 bayt yoki, 1 bayt 8 bitga tengligidan, 16 ? 8=128 bit hajmga egaligi kelib chiqadi.
Javob: 16 bayt yoki 128 bit.

Read more »

Filed under: Dasturlash | No Comments »

Filed under: Internet haqida, Masalalar | No Comments »

8-Й КЛАСС  (34 часа)

(по часу в неделю, всего 34 часа, из них 2 часа для контроля)

1. Современные компьютеры

Содержание: Уметь выделять периоды развития вычислительной техники. Знать поколение ЕВМ. Знать описания каждого поколения ЭВМ. Знать основные устройства персонального компьютера. Знать логическую и физическую архитектуру компьютера. Иметь представление о винчестере и компактных дисках;

Цель: Правильно включать и выключать компьютер. Уметь выполнять основные логические действия. Уметь приводить примеры вычислительных устройств, типичных для каждого периода развития вычислительной техники;

Требования к знаниям и навыкам учащихся: Знать и уметь использовать дополнительные устройства компьютера.

Read more »

Filed under: Dasturlar, Yangiliklar | No Comments »